Vergi ve mevzuat
Vekalet ücreti vergi rehberi: KDV, stopaj ve KDV tevkifatı
Vekalet ücreti kabaca bir gelir değildir. KDV, stopaj ve KDV tevkifatı uygulanır; net 'elime geçen' tutarın hesabı bunları içeren bir formülle çıkar. Pratik bir avukat rehberi.
Vekalet ücretinin vergi açısından konumu
Vekalet ücreti bir avukatlık hizmetinin karşılığıdır ve bu nedenle KDV'ye tabi bir hizmettir. Faturada hizmet bedeli üzerinden KDV hesaplanır. Vekalet ücretinin akdi ya da nispi olması bu temel kuralı değiştirmez; fakat tahakkuk ve tahsilat zamanlamaları farklı olabileceği için faturalandırma akışı farklı yürür.
Vergi açısından ikinci önemli kalem stopajdır. Avukatlık hizmeti, gerçek kişilere fatura edilirken farklı, belirli kurumsal müvekkillere fatura edilirken farklı bir vergi rejimine girer. Doğru sınıflandırma faturada uygulanan kesintilerin doğru çıkmasını sağlar.
KDV uygulaması: hangi oran, ne zaman?
Avukatlık hizmetlerinde KDV oranı %20 olarak uygulanır. Faturada hizmet bedeli üzerinden bu oranla KDV hesaplanır ve müvekkile yansıtılır. Müvekkil ödeme yaptığında brüt tutarın bir kısmı hizmet bedeli, bir kısmı KDV olarak ayrılır.
KDV her ay maliye idaresine beyan edilir ve ödenir; tahsil edilmiş KDV, indirilebilir KDV (büro masraflarının KDV'si) ile karşılaştırılarak net ödenecek tutar bulunur. Bir hukuk bürosunda muhasebenin en düzenli yürütülmesi gereken kalemi KDV kayıtlarıdır.
Stopaj nedir, ne zaman uygulanır?
Stopaj, kurumlar vergisi mükelleflerinin avukatlık hizmeti aldığında, ödemenin bir kısmını avukat adına maliye idaresine kesip ileten bir vergi kesintisi yöntemidir. Avukat bu kesilen tutarı yıl sonunda mahsup eder; yani bir ön ödeme gibi davranır.
Stopaj oranı serbest meslek kazançlarında %20 olarak uygulanır. Yani kurumsal bir müvekkil avukata 10.000 TL hizmet bedeli ödüyorsa, 2.000 TL'sini stopaj olarak kesip vergi dairesine yatırır, avukatın eline 8.000 TL net hizmet bedeli geçer. Bu kesinti faturada açıkça gösterilir.
KDV tevkifatı: ek bir kesinti
Belirli durumlarda (örneğin avukat ile kurumsal müvekkil arasındaki belirli işlemlerde) hizmet bedeline ilişkin KDV'nin bir kısmı da müvekkil tarafından kesilip vergi dairesine ödenir. Bu KDV tevkifatı denilen bir uygulamadır. KDV'nin tamamı değil, belirli bir oranı (örneğin 9/10) müvekkil tarafından kesilir.
KDV tevkifatı uygulandığında avukatın faturada gösterdiği KDV tutarının bir kısmı kendisine ödenmez, doğrudan vergi dairesine yatırılır. Bu kesilen tutar avukatın KDV beyannamesinde mahsup edilir; tahakkuk dengesizliği oluşmaz, ama tahsilat anında alınan tutar daha düşük olur.
Net 'elime geçen' nasıl hesaplanır?
Bir avukatın faturayı kestiği gün eline geçen net tutarı hesaplamak için: hizmet bedeli + KDV - stopaj - KDV tevkifatı formülü kullanılır. Her kalemin doğru tutarı kayıtta tutulduğunda bu hesap birkaç saniyede yapılır; tutulmadığında ay sonunda muhasebeciyle bir mutabakat akşamı yapılır.
MasrafX'te vekalet ücreti girilirken brüt tutar, KDV oranı, stopaj durumu ve KDV tevkifatı oranı seçilir; net tutar otomatik hesaplanır ve müvekkilin cari hesabına bu hesap doğrultusunda işlenir. Sonuç olarak hem büronun gelir tablosu doğru olur, hem müvekkilin ekstresi doğru görünür, hem de yıl sonu vergi mutabakatı kolaylaşır.
Rehber sonu